|
|
Buluş, "tarım dahil, sanayideki herhangi bir spesifik sorunun çözümü" olarak tanımlanır. Patent, buluş sahibinin buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme, kullanma, satma veya ithal etme hakkıdır. Bu hakkı gösteren belgeye de patent denir. Sınai mülkiyet haklarının içinde önemli bir yer tutan "patent hakkı", özellikle teknoloji transferinin aracı olması bakımından gelişmekte olan ülkeleri daha çok ilgilendiren maddi olmayan bir mala ilişkin haktır. Buluşların Patent İle Korunmasının Amaçları Nelerdir?
Amaçları şu şekilde sıralayabiliriz. 1- Zihni yaratıcılığın tanınması, Bu amaçlara ulaşmak üzere geliştirilen patent sistemi, buluş sahiplerinin buluşlarını, başkalarının kolayca anlayabileceği ve bundan yararlanarak daha iyi çalışmalar yapabileceği şekilde ayrıntılı olarak açıklamaları karşılığında hak sahibine, buluş konusu ürünü üretme, kullanma ve satma konusunda belirli bir süre ayrıcalık veren bir sitemdir. Böylece, buluşların sanayiye uygulanması ve ülkedeki ekonomik gelişmeye büyük katkı sağlanmaktadır. Hangi Buluşlar Patent İle Korunabilir ? Kriterleri Nelerdir?
Patentle korunacak buluşlarda aranan kriterler şunlardır; Yenilik Tekniğin bilinen durumunun aşılması Tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri ise "konuda uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı" nitelik anlamındadır. Sanayiye uygulanabilirlik Bu üç kriteri taşıyan buluşlar patent ile korunurlar. Patent Verilemeyecek Konular ve Buluşlar Nelerdir ?
Aşağıda belirtilen buluşlar patent verilerek korunmaz:
Faydalı Model Nedir ve Yararları Nelerdir?
Türkiye'de ve dünyada yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine belirli bir süre (10 yıl), bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır. Faydalı model belgesi verilmesi işlemleri, patent verilmesine oranla, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir. Faydalı model koruması elde etme işlemlerinin basit ve ucuz olmasının, özellikle küçük ve orta ölçekli sanayicilerimizin ve araştırma kuruluşlarımızın buluş yapmalarını ve bunları sanayiye uygulamalarını özendireceği düşünülmüştür. Faydalı model koruması, tecavüz fiillerine karşı, patent korumasına oranla daha çabuk ve seri bir işlev görecek şekilde düzenlenmiştir. Rüçhan Hakkı Nedir ve Buluş Sahibine Ne Gibi Yararlar Sağlar
? Eğer buluşun birden fazla ülkede korunması istenirse, ilk patent başvurusunun herhangi bir ülkede yapılması tarihinden itibaren 12 aylık bir süre içinde aynı buluş için başka bir ülkede başvuru yapma konusunda rüçhan hakkı’ndan faydalanır. Bir başvuru sahibinin herhangi bir ülkede yaptığı başvurunun tarihi ile bu başvurusuna dayanarak daha sonra yaptığı başvurunun tarihi arasında üçüncü kişilerce buluş konusuna benzer bir konu için patent başvurusu yapılırsa, o başvuru karşıt doküman olarak gösterilemez. Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile birlikte veya başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde talep eder. Bununla ilgili rüçhan hakkı belgesini, patent başvurusu tarihinden itibaren üç ay içerisinde vermediği takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır. Yabancı ülkelerde patent verilmesi için yapılan bir başvurunun farklı ülkelerde yapılmış olmasına bakılmaksızın birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunulabilir. Türkiye’de kaç çeşit patent sistemi vardır ?
Türkiye’de biri incelemesiz; diğeri incelemeli olmak üzere iki çeşit patent sistemi vardır. İncelemesiz sistemde, ülkemizde mali kaynakları kısıtlı olan buluş sahiplerine ucuz, süratli, ancak süresi 7 yıllık bir koruma sağlanmaktadır. İncelemeli sistemde işlemler daha uzun sürmektedir. Ancak incelemeli patent, başvurunun tescil edilebilirlik kriterlerine sahip olup olmadığını gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verildiği için daha uzun ve daha sağlam bir koruma elde edilmektedir. İncelemesiz patent, gerekli şartlar yerine getirilmek ve incelenmek şartıyla incelemeli patente dönüştürülebilmektedir. Bir Ülkede Alınan Patent Tüm Dünyada Geçerli midir?
Bir buluşun patent ile korunması için, korunma istenen her ülkede patent başvurusunun yapılması zorunludur. 20 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve Avrupa Patent Sözleşmesi olarak adlandırılan bölgesel koruma sistemi bulunmaktadır. Ama bu Sözleşmeye göre yapılan tek bir başvuru ile alınan patent belgesi ile buluşun korunması, yine patentin geçerli olduğu ulusal kanunlar çerçevesinde olmaktadır. Yıllık Ücretlerin Ödenme Süreleri ve Ödenmemesi Halinde
Sonuçları Nelerdir? Bir patent başvurusu veya patentin korunması için yıllık ücretler, Enstitünün bildirimine gerek olmaksızın patentin koruma süresi boyunca her yıl vadesinde (başvuru tarihine tekabül eden ay ve günde) peşin olarak Türk Patent Enstitüsü hesabına ödenmelidir. Yıllık ücretlerin, belirtilen vadede ödenmemesi halinde, bu ücretler, ücret listesinde belirtilen ek bir ücretin ilavesi ile vadeyi takip eden altı ay içinde, gecikmeli olarak ödenebilir. Bu süre içinde de yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde patent hakkı, bu ücretin son ödeme tarihi itibariyle, sona erecektir. Patent hakkının sona ermesinin sebepleri nelerdir?
Patent hakkı; 1. Koruma süresinin dolması; sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer. |
|
Sıkca Sorulan Sorular
Keşifler,
bilimsel teoriler, matematik metotları;